Een groep erfelijkheidsdeskundigen van het Trinity College in Dublin, Ierland, onder leiding van professor Dan Bradley* en archeologen van de Queen’s University in Belfast hebben voor het eerst het DNA onderzocht van lichamen van Ieren uit de oudheid. Dit leverde nieuwe informatie op en geeft inzicht in de oorsprong van de bevolking van Ierland en haar cultuur.
Uit het onderzoek van dit DNA blijkt dat duizenden jaren geleden mensen massaal naar Ierland trokken. Zij brachten nieuwe erfelijke eigenschappen mee en het is waarschijnlijk dat dit culturele veranderingen teweeg heeft gebracht, onder andere de overgang van jagers-verzamelaars naar landbouwers en bronsbewerkers. Op deze manier kunnen zij de oorsprong van de west-Keltische taal vormen.
Keltische ziekte
Het team heeft het DNA van een boerin uit die tijd, die zo’n 5.200 jaar geleden in Ballinahatty bij Belfast woonde, volledig onderzocht, en ook het DNA van 3 mannen uit een wat latere periode, rond 4000 jaar geleden, in de Bronstijd toen men bekend was met metaalbewerking. Tot hun verrassing trof met de H63D mutatie van het hemochromatose gen aan bij de vrouw, en de C282Y mutatie werd gevonden bij de mannen uit de Bronstijd, die 4000 jaar geleden op de Rathlin eilanden woonden, dichtbij de kust van Noord-Ierland.
De boerin had zwart haar, bruine ogen en leek meer op Zuid Europeanen terwijl de erfelijke varianten die aangetroffen werden in de 3 mannen uit de Bronstijd het meest voorkomende Ierse Y-chromosoom type hadden, blauwe ogen en de meest voorkomende mutatie bij hemochromatose. Deze C282Y mutatie komt zo vaak voor bij mensen van Ierse afkomst, dat hemochromatose wel de “Keltische ziekte” wordt genoemd.
Oorsprong
Het onderzoeksteam heeft voor het eerst een variant van een belangrijke ziekte in de prehistorie ontdekt. Het feit dat deze variant nog steeds voorkomt in de huidige bevolking in deze gebieden, heeft er waarschijnlijk mee te maken, dat het een voordeel met zich meebracht. In vroeger tijden bestond de voeding voornamelijk uit graan. Het was moeilijk om het ijzer uit het graan in de darmen op te nemen. Een kind met een hemochromatose-gen was hiertoe echter beter in staat, zodat het zich beter kon ontwikkelen.
Dit onderzoek toont ook aan dat de analyse van DNA uit de oudheid een krachtig middel kan zijn om vragen te beantwoorden over de oorsprong van de Ierse bevolking, vragen die onderzoekers al lang bezighouden * Professor Dan Bradley is Professor of Population Genetics at Trinity College, Dublin. Bradley et al. Proc Natl Acad Sci U S A. 2016 Jan 12;113(2):368 73.
