skip to Main Content

Hemochromatose en infecties

Zoals bij andere ziekten ook vaak wordt gezien, valt het bij de corona-epidemie op dat de ernst van de infectie sterk kan variëren: van geringe klachten tot heftige kortademigheid waarvoor beademing nodig is, en betrokkenheid van andere organen, met dodelijke afloop.

Bij de redactie is een vraag binnengekomen of patiënten met hemochromatose wellicht minder vatbaar zijn voor het corona-virus. Hoe komt het dat de ene patiënt weinig last heeft van de infectie, en een andere patiënt eraan overlijdt?

Het is bekend dat patiënten met ijzerstapeling heftige ontstekingsreacties kunnen krijgen door besmetting met bepaalde bacteriën, tot dodelijke bloedvergiftiging aan toe. Het gaat dan om bacteriën die voor hun stofwisseling afhankelijk zijn van ijzer. Wanneer in het bloed meer ijzer aanwezig is, kunnen zij zich sneller vermenigvuldigen. Bij ontstekingsreacties wordt meer hepcidine geproduceerd, en hierdoor wordt de opname van ijzer vanuit de darm sterk verminderd. Ook de afgifte van ijzer vanuit de macrofagen (“opruimcellen”) neemt af. Het gevolg is dat de ijzerconcentratie in het bloed daalt. Dit wordt gezien als een beschermingsmechanisme tegen bacteriën. Deze gedijen daardoor minder goed.

Mensen met hemochromatose hebben een lagere spiegel van hepcidine dan anderen. De macrofagen en andere immuuncellen bevatten daardoor minder ijzer. Dit kan meehelpen om de groei van bacteriën in deze cellen af te remmen.

Ook van enkele virussen is bekend, dat zij graag een ijzerrijke omgeving hebben, zoals Hepatitis C en HIV. De behandeling van deze infecties bij mensen met ijzerstapeling heeft veel meer succes wanneer deze patiënten ontijzerd worden. Van coronavirussen is dit niet bekend (SARS en MERS;  Covid 19 is nog te nieuw om dit al te kunnen weten).

Het is niet zo eenvoudig om een duidelijk antwoord op de vraag aan het begin te geven. De moeilijkheid hangt daarmee samen, dat het een groot verschil kan maken of je hemochromatosepatiënt bent met een fikse ijzerstapeling, of dat je, al dan niet door de behandeling, een normale of slechts licht verhoogde ijzervoorraad hebt. Met name speelt de ijzerspiegel in het bloed een belangrijke rol, tot uitdrukking komend in de transferrineverzadiging. Ook maakt het verschil of de bacteriën zich vooral in de bloedbaan vermenigvuldigen, of dat ze zich met name in macrofagen ophouden.

De vatbaarheid voor infecties wordt beïnvloed door erfelijke factoren, maar ook door factoren die met de omgeving samenhangen. De hoeveelheid bacteriën of virussen waarmee je wordt besmet is belangrijk. Verder je algemene conditie, gezondheid, leefstijl.  Eet en leef je gezond, drink je veel alcohol, rook je?  Heb je nog andere aandoeningen onder de leden? Gebruik van bepaalde medicijnen kan van invloed zijn.

Het geslacht kan een rol spelen, en dan gaat het niet alleen om de geslachtshormonen, maar vrouwen hebben het X-chromosoom dubbel, dus zij zijn minder bevattelijk voor problemen die het gevolg zijn van een afwijking op het X-chromosoom dan mannen, die daarvan maar 1 exemplaar hebben.

Kortom: hemochromatose maakt je niet ijzersterk tegen het coronavirus. Daarom is het van belang om maatregelen te nemen om verspreiding van het virus en besmetting te voorkomen.

Dat wil zeggen:
-Was regelmatig je handen, na het niezen of hoesten, voor, tijdens en na het bereiden van eten, voor de maaltijden, na een toiletbezoek, als je een dier of dierlijk afval hebt aangeraakt;
-Nies en hoest in je elleboog of gebruik papieren zakdoekjes, die na gebruik worden weggegooid;
-Vermijd fysiek contact, houdt anderhalve meter afstand van elkaar en
-Blijf zoveel mogelijk thuis, zeker bij klachten en koorts.
Dit geldt voor iedereen, met of zonder hemochromatose.

  1. C. van Deursen
Back To Top
X